พระธาตุ สบฝาง ตั้งอยู่บนยอดดอยสบฝาง ในอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ เป็นจุดที่มีภูมิประเทศงดงาม เพราะอยู่ตรงบริเวณที่แม่น้ำฝางไหลมาบรรจบกับแม่น้ำกก ทำให้พื้นที่แห่งนี้มีความหมายทั้งทางธรรมชาติและความเชื่อทางพุทธศาสนา

ตามตำนานเล่าว่า ในราวพุทธศตวรรษที่ 15 พระภิกษุรูปหนึ่งนามว่า พระพุทธโฆษาจารย์ ได้นำพระบรมสารีริกธาตุส่วนพระนลาฏ หรือกระดูกส่วนหน้าผาก จำนวน 16 องค์ มาถวายแด่ พระเจ้าพังคราช กษัตริย์แห่งอาณาจักรโยนกเชียงแสน

เมื่อพระองค์ได้รับพระธาตุแล้ว จึงได้แบ่งถวายให้ พระเจ้าพรหมมหาราช พระโอรส เพื่อเก็บรักษาไว้ โดยพระเจ้าพรหมมหาราชได้นำพระธาตุส่วนหนึ่งไปบรรจุไว้ที่พระธาตุจอมกิตติ อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย และนำพระธาตุที่เหลือทั้งหมดมาบรรจุไว้ ณ พระธาตุสบฝางแห่งนี้

กาลเวลาผ่านไป พระธาตุสบฝางถูกปล่อยทิ้งไว้จนกลายเป็นสถานที่รกร้าง จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2467 ครูบาศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนา ได้ธุดงค์ผ่านมาทางเมืองเชียงแสน และได้เป็นผู้นำการบูรณะพระธาตุสบฝางขึ้นใหม่ให้มีขนาดใหญ่และสง่างามกว่าเดิม พร้อมทั้งสร้างบันไดนาคขึ้นสู่ยอดดอย จำนวนถึง 716 ขั้น เพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้เดินขึ้นมากราบสักการะด้วยความศรัทธา
แหล่งอ้างอิงข้อมูล : หนังสือพุทธสถาปัตยกรรมเชียงใหม่ มรดกแห่งล้านนา จัดพิมพ์โดยมูลนิธิกล้วยไม้ไทยต่อมาในปี พ.ศ. 2476 พระธาตุสบฝางได้รับความเสียหายอย่างหนักจากเหตุไฟไหม้ป่าครั้งใหญ่ ก่อนจะได้รับการบูรณะอีกครั้งโดย พระครูวุฒิญาณพิศิษฐ์ ซึ่งได้ขึ้นมาจำพรรษาบนดอยสบฝาง และดำเนินการบูรณะพระเจดีย์ขึ้นใหม่ทั้งองค์จนแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2532 ทำให้พระธาตุสบฝางกลับมาเป็นศูนย์รวมศรัทธาและแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญของอำเภอแม่อายมาจนถึงปัจจุบัน
ขอบคุณภาพจาก: เพจ ที่นี้แม่อาย
สำนักงานเจ้าคณะตำบลท่าตอน สำนักงานเจ้าคณะตำบลท่าตอน