พระบรมธาตุรัชมังคลาจารย์สมานฉันท์

พระบรมธาตุรัชมังคลาจารย์สมานฉันท์

หรือ “เจดีย์แก้ว” ตั้งอยู่บนยอดดอยมังกรของวัดท่าตอน
(พระอารามหลวง) อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่
เป็นเจดีย์ที่สวยงามตระการตา มีพระพุทธรูปปางสมาธิ
ประดิษฐานอยู่ล้อมรอบองค์เจดีย์
สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติในหลวงรัชกาลที่ 9
ในวโรกาสครองราชย์ 50 ปี

ความเป็นมา

พระบรมธาตุหรือเจดีย์แก้วนี้ ริเริ่มก่อสร้างโดย พระครูวิมลกิตติสาร
(ปัจจุบันคือ พระเทพมังคลาจารย์) เจ้าอาวาสวัดท่าตอน
เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

ลักษณะทางสถาปัตยกรรม

ภายนอก องค์พระบรมธาตุ เป็นรูปทรงเจดีย์ ฐานสี่เหลี่ยม
มีเรือนยอดทรงกลม พร้อมงานประดับ “แก้ว”
ที่สื่อ ปริศนาธรรม 3 ประการ ได้แก่

• แก้วสี เปรียบเหมือน “ปุถุชน” ที่ยังมีรัก–โลภ–โกรธ–หลง
• แก้วสะท้อนเงา เปรียบเหมือน “นักปฏิบัติ” ที่ก้าวหน้าขึ้น แต่ยังอาจยึดติดในความดี
• แก้วใส เปรียบเหมือน “ผู้หลุดพ้น” ที่ไม่ยึดติดสิ่งใดแล้ว

ภายใน องค์พระบรมธาตุ เป็นที่ประดิษฐาน พระบรมสารีริกธาตุ
และพระพุทธรูปสำคัญต่างๆ รวมทั้งโบราณวัตถุ
ที่ค้นพบในสถานที่ต่างๆของอำเภอแม่อาย